Po zakończeniu małżeństwa byli małżonkowie często muszą jeszcze uporządkować kwestie majątkowe. Jeżeli nie uda się osiągnąć porozumienia, podział majątku może stać się odrębnym i rozbudowanym postępowaniem. Najwięcej sporów dotyczy zwykle nieruchomości, wartości majątku, sposobu jego podziału oraz wzajemnych rozliczeń pomiędzy stronami.
Ustalenie składu majątku
Pierwszym krokiem jest ustalenie, jakie składniki mają być objęte podziałem.
W praktyce może chodzić m.in. o:
- mieszkania i domy,
- działki,
- samochody,
- oszczędności,
- ruchomości,
- udziały w przedsiębiorstwach,
- inne składniki nabyte w czasie trwania wspólności.
Jednocześnie należy odróżnić majątek wspólny od majątku osobistego każdego z małżonków.
To rozróżnienie może mieć kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy.
Wartość poszczególnych składników
Samo ustalenie, że określony składnik należy do majątku wspólnego, nie kończy problemu.
Trzeba jeszcze ustalić jego wartość.
Przy nieruchomościach, firmach czy innych bardziej wartościowych składnikach stanowiska stron mogą znacząco się różnić. W takich sytuacjach wycena może mieć istotne znaczenie dla wysokości późniejszych spłat.
Najczęstsze sposoby podziału
Sposób podziału zależy od rodzaju majątku i sytuacji stron.
Możliwe jest m.in.:
- przyznanie konkretnego składnika jednej osobie z obowiązkiem spłaty drugiej,
- fizyczny podział niektórych składników,
- sprzedaż określonego składnika i podział środków.
W praktyce strony często mają zupełnie odmienne oczekiwania dotyczące np. wspólnego mieszkania.
Jedna osoba chce w nim pozostać, druga oczekuje szybkiej spłaty. Już na tym etapie warto policzyć realną wartość poszczególnych rozwiązań.
Nakłady i wzajemne rozliczenia
Sprawy majątkowe mogą być dodatkowo skomplikowane przez rozliczenia pomiędzy małżonkami.
Przykładem może być sytuacja, w której środki należące do jednego z małżonków zostały wykorzystane na wspólną nieruchomość albo odwrotnie.
W takich sprawach szczególnego znaczenia nabierają dokumenty finansowe i możliwość wykazania źródła pieniędzy.
Czy warto próbować zawrzeć ugodę?
Jeżeli strony są w stanie znaleźć kompromis, ugodowe zakończenie sprawy może ograniczyć zakres konfliktu.
Przed podpisaniem porozumienia warto jednak dokładnie sprawdzić:
- wartość majątku,
- proponowane spłaty,
- terminy rozliczeń,
- konsekwencje dotyczące nieruchomości i kredytów.
Pozornie proste porozumienie może bowiem mieć długoterminowe konsekwencje finansowe.
Przygotowanie do postępowania
Przed rozpoczęciem sprawy warto zgromadzić możliwie pełną dokumentację.
W zależności od sytuacji mogą być potrzebne:
- akty notarialne,
- umowy kredytowe,
- wyciągi bankowe,
- umowy sprzedaży,
- faktury,
- dokumenty dotyczące działalności gospodarczej,
- dowody nakładów.
Osoby, które stoją przed takim postępowaniem, mogą wcześniej skonsultować swoją sytuację z adwokatem prowadzącym sprawy o podział majątku.
Dobrze przygotowana analiza na początku pozwala określić, które kwestie są rzeczywiście sporne i jakie dowody będą miały największe znaczenie.