Do ogłoszenia upadłości konsumenckiej wystarczy jeden wierzyciel – przepisy wprost dopuszczają prowadzenie postępowania także wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela (art. 491² ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe).
Nie trzeba też mieć komornika ani być całkowicie pozbawionym dochodów. Liczy się co innego: czy dłużnik jest w stanie terminowo regulować swoje zobowiązania.
Trzeba jednak pamiętać, że samo ogłoszenie upadłości nie gwarantuje umorzenia wszystkich długów – o rezultacie decydują przepisy, sytuacja osobista i majątkowa dłużnika oraz ustalenia sądu.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Upadłość konsumencka jest przeznaczona dla osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej. Podstawowym warunkiem jest niewypłacalność, czyli utrata zdolności do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
W praktyce może chodzić o osobę, która od dłuższego czasu nie spłaca kredytów, pożyczek, rachunków lub innych należności. Samo posiadanie wielu kredytów nie przesądza jeszcze o niewypłacalności – liczy się sytuacja konkretnej osoby.
Upadłość konsumencka – warunki to nie tylko wysokie długi
Znaczenie mają również informacje o dochodach, majątku, kosztach utrzymania, wierzycielach i przyczynach problemów finansowych. Dłużnik powinien rzetelnie przedstawić swoją sytuację i nie zatajać składników majątku ani zobowiązań.
Wniosek można złożyć przez Krajowy Rejestr Zadłużonych, ale dłużnik-konsument może też złożyć go na formularzu papierowym w biurze podawczym sądu rejonowego (art. 491² ust. 3 w związku z art. 216aa).
Wcześniejsze błędy finansowe, utrata pracy czy nietrafione decyzje nie oznaczają automatycznie, że upadłość jest niedostępna.
Sąd odmawia jednak ustalenia planu spłaty albo umorzenia zobowiązań, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie ją zwiększył celowo – na przykład trwoniąc majątek – albo jeżeli w ciągu ostatnich dziesięciu lat umorzono mu już długi w innym postępowaniu upadłościowym, chyba że przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne (art. 491¹⁴ᵃ ust. 1).
Ile trwa upadłość konsumencka?
Nie ma jednego terminu, w którym każda sprawa musi się zakończyć. Czas postępowania zależy od obciążenia sądu, stopnia skomplikowania sytuacji majątkowej, liczby wierzycieli oraz tego, czy trzeba przeprowadzić likwidację majątku.
Po ogłoszeniu upadłości syndyk ustala skład masy upadłości i zajmuje się sprawami majątkowymi.
Ważne jest rozróżnienie między samym postępowaniem upadłościowym a późniejszym wykonywaniem planu spłaty wierzycieli.
Co do zasady plan spłaty nie może przekraczać 36 miesięcy, ale ustawa przewiduje wyjątki, w tym dłuższe plany w określonych przypadkach. Dlatego odpowiedź na pytanie, ile trwa upadłość konsumencka, wymaga uwzględnienia całej drogi do oddłużenia, a nie tylko daty postanowienia o ogłoszeniu upadłości.
Umorzenie długów – kiedy następuje?
Celem upadłości konsumenckiej jest oddłużenie, ale nie następuje ono automatycznie w dniu ogłoszenia upadłości.
Syndyk składa sądowi projekt planu spłaty wierzycieli (art. 491¹⁴ ust. 1), sąd ustala plan, a po jego prawidłowym wykonaniu umarza pozostałe zobowiązania powstałe przed ogłoszeniem upadłości (art. 491²¹ ust. 1).
Gdy sytuacja osobista dłużnika w oczywisty sposób wskazuje na trwałą niezdolność do jakichkolwiek spłat, sąd może umorzyć zobowiązania bez ustalania planu spłaty. Przepisy przewidują też warunkowe umorzenie.
Nie wszystkie długi podlegają umorzeniu. Ustawa wyłącza z niego m.in. zobowiązania alimentacyjne, renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, orzeczone przez sąd grzywny oraz obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienia za krzywdę (art. 491²¹ ust. 2).
Co dzieje się z majątkiem?
Składniki wchodzące do masy upadłości mogą zostać przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli. Jeśli określony składnik majątku zostanie zgodnie z prawem sprzedany w postępowaniu, dłużnik co do zasady go nie odzyska tylko dlatego, że później uzyska oddłużenie. To, czy likwidacja majątku będzie konieczna i jaki będzie jej zakres, wymaga oceny konkretnej sytuacji.
Jak wygląda pomoc w sprawie o upadłość konsumencką?
W Kancelarii Adwokackiej Katarzyny Pielużek we Wrocławiu prowadzenie sprawy zaczyna się od analizy sytuacji dłużnika: jego zobowiązań, dochodów, majątku i przyczyn niewypłacalności.
Następnie można ocenić, czy złożenie wniosku jest zasadne, jakie dokumenty należy zgromadzić i jakie okoliczności wymagają szczegółowego wyjaśnienia.
Kancelaria pomaga przygotować wniosek, uporządkować dokumentację i wyjaśnia prawa i obowiązki dłużnika w toku postępowania, w tym przy współpracy z syndykiem. Szczegóły procedury opisuje strona o upadłości konsumenckiej we Wrocławiu.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Celem konsultacji nie jest obiecywanie umorzenia długów, lecz ustalenie, jakie rozwiązania przewidują przepisy i jakie konsekwencje może mieć postępowanie w konkretnej sytuacji.
Czy warto rozważyć upadłość konsumencką?
Jeśli długi przerastają możliwości ich spłaty, nie należy zakładać, że brak oszczędności zamyka drogę do postępowania.
Upadłość nie jest jednak prostym sposobem na automatyczne wykreślenie wszystkich zobowiązań. Sąd może ustalić plan spłaty, umorzyć określone długi albo rozstrzygnąć sprawę inaczej, jeśli zachodzą ustawowe przesłanki. Przed podjęciem decyzji warto poznać zarówno możliwość oddłużenia, jak i konsekwencje dotyczące majątku oraz przyszłych zobowiązań.